Villa De Berg – Bloemendaal

 

Villa De Berg

Villa De Berg behoort tot de oudste villa’s van Bloemendaal. Het pand maakt deel uit van een groep villa’s die tussen 1897 en 1905 gebouwd zijn in Het Bloe- mendaalsche Park, voorheen buitenplaats Buiten Rijp. Dit park werd ontwikkeld naar plannen van de Haarlemse architect L.J. Ritter en is het eerste villapark van Nederland dat buiten de stad werd gebouwd. In dit deel ten westen van de Bloemendaal- seweg, waar de heren en dames ‘op de hoogte’ woonden, is het lommerrijke en exclusieve karak- ter van Bloemendaal, dat zich daarna snel tot forenzenplaats ontwikkelde, goed bewaard gebleven. In 1999 werd de omgeving Bloemendaalsche Park door het Rijk aangewezen als beschermd dorpsge- zicht, samen met het naast- gelegen Duin en Daal

De Architect

Villa De Berg is een ontwerp van de bekende architect Jacob van den Ban (1860-1943). Het werd ontworpen in opdracht van de heer M.J.L. Schram, partner in de Exploitatiemaatschappij ‘Het Bloemendaalsche Park NV’. Het indrukwekkende oeuvre van Van den Ban telt vele tientallen woonhuizen, stationsgebouwen, fabrieken, kantoorgebouwen en winkelpanden, met name in de omgeving Haarlem en Kenne- merland. Een aantal bouwwer- ken ontworpen door Van den Ban zijn benoemd tot rijksmonu- ment, waaronder Villa De Berg en de bekende Drostefabriek. Voor het ontwerp van Villa De Berg werkte hij samen met ar- chitect Simon Roog, met wie hij tussen 1891-1899 geassocieerd was.

De Rijperweg

Typerend voor de villa’s aan de Rijperweg zijn hun spectaculaire ligging op steile duintoppen, de slingerende wegen waaraan ze zijn gesitueerd en de schil- derachtig eclectische stijl waarin ze zijn opgetrokken, in combi- natie met een hoog opgaand silhouet. De villa’s kregen veelal een koetshuis met stal. Het koetshuis van Villa De Berg werd ontworpen in architectonische samenhang met het woonhuis.

Uitbreiding

In 1910 heeft de Bloemendaal- se architect S.P. Rijnierse een aantal wijzigingen aangebracht. De entree, de bijkeuken en de woonkamer werden door hem vergroot. De uitbreiding voegde een nieuwe laag toe aan de bestaande mengeling van ar- chitectonische stijlen. Naast een voortzetting van de neoklassieke stijlkenmerken (zoals de rondbo- gen, daklijsten en balustrades) tonen de nieuwe onderdelen ook eigentijdse invloeden. Dit is te zien aan de decoratieve draag- balken (lateien) boven deuren en raampartijen, die geïnspireerd zijn op het werk van de bekende architect Hendrik Petrus Ber- lage.

De Hal

Zoals bij dit villatype gebruike- lijk was, is het pand naar Engels voorbeeld gebouwd op een onregelmatige plattegrond waarin de ruime vertrekken zijn gegroepeerd rondom een grote en hoge hal. De woonvertrek- ken zijn op het zuiden gericht; entree en dienstvertrekken op het noorden. De schouwen in de hal, de zit- en eetkamer zijn robuust en fraai vormgegeven middels fijn houtsnijwerk.

Fin de Siècle

Het in ‘overgangsstijl’ opgetrok- ken huis laat een combinatie van verschillende bouwstijlen zien, zoals Hollandse Renais- sance, neo-classicisme ver- mengd met Engelse landhuisstijl, Jugendstil en Art Deco. De mix van invloeden is typisch voor het fin-de-siècle, een periode waarin nieuwe architectuurstijlen opkwamen terwijl andere dreigden te verdwijnen. Het neo- classicisme is duidelijk zichtbaar in de dragende onderdelen van het pand, zoals de segmentbo- gen en consoles, en binnen in de balustervormige stijlen van het trappenhuis. Het decoratieve houtwerk, de vormgeving van de erkers en de originele glas-in- lood-motieven zijn geïnspireerd op de zeventiende eeuwse Hol- landse Renaissance. De vele rijke details die het pand sieren zijn nog vrijwel allemaal intact.

Interieur

De grandeur van de leefwijze van de eerste generatie be- woners is nog goed aflees- baar in de royale en hoge ver- trekken met veel hout, de fraai gedetailleerde schouwen en glas-in-loodramen. Ook de omlijstingen van deuren en ra- men, stucplafonds en het zeer fijne deurbeslag getuigen van de manier waarop door de eerste bewoners kosten noch moeite zijn gespaard bij de aankled- ing van het interieur. De lambri- seringen stammen uit het begin van de twintigste eeuw, toen het pand van binnenuit werd vergroot en waarbij authentieke elementen als het hout- werk, vloeren en omlijstingen zoveel mogelijk zijn gespaard. Twee van de vier schouw- en stammen nog uit het eind van de negentiende eeuw.

Familieleven

Bij het ontwerp van het pand is zoveel mogelijk gebruik gemaakt van de natuurlijke ligging door de verblijfsruimtes aan het duin te situeren. Oorspronkelijk be- vonden zich hier de eetkamer en het kantoor annex speelkamer voor de kinderen. Aan deze zij- de van het pand vond het fami- lieleven plaats. In 1910 is het kantoor vergroot en kwam die in gebruik als zitkamer. De schouw is vervaardigd uit notenhout, net als de ensuite-deuren naar de eetkamer. De lambrisering is van Rio palissanderhout.

Het Terras

Door hun ligging op het zuidwes- ten ontvangen de eet- en zitkamer het grootste gedeelte van de dag zon. Beide kamers grenzen aan het terras, zodat binnen en buiten vloeiend in elkaar overgaan. Op dit idee is bij de verbouwing in 1910 voortgeborduurd door de noord- en oostzijde van het pand uit te breiden met terrassen en veranda’s die direct aan het bos grenzen. Hierdoor ontstond er aan alle kanten een directe relatie tussen architectuur en natuur.

De Serre

Bijzondere aandacht is besteed aan het exterieur, dat te zien is in het Victoriaans aandoende silhouet van de toren, de ruime overstekken van de daken en de gedecoreerde lateien. In de daklijsten zijn neogotische ele- menten verwerkt. De dakpannen hebben een Jugendstil-motief.

De Mozaïekvloer

De imposante uitstraling van het woonhuis is deels te danken aan de overvloed aan bijzondere de- tails en rijk gedecoreerde kunst- werken. Bijzonder zijn de mo- zaïekvloeren, die nog geheel in de originele staat verkeren.

De Herenkamer

De salon of herenkamer is gesitueerd op de noordwestzijde en ligt in het ver- lengde van de entree. Deze ruimte is het meest representatieve vertrek van het huis, bedoeld voor de ontvangst van gasten. Hier werden mannenzaken besproken en sigaren gerookt. De re- presentatieve functie is af te lezen aan de symmetrische opzet van de kamer en de rijke uitstraling van houten om- lijstingen en zakelijk vormgegeven stuc- plafonds. In het robuust ontworpen houtsnijwerk is de eclectische vormen- taal van de villa als geheel voortgezet. De decoraties laten een mengeling zien van klassieke vormen, Art Deco en Jugendstil. Voor het houtwerk is voor- namelijk notenhout gebruikt. Het hout- werk rondom de schouw is vervaardigd uit (Afrikaanse) Sapelie mahonie.

Ondanks de rijke bewonings- geschiedenis is het houtwerk overal in oorspronkelijke staat en goed bewaard gebleven.

De Keuken

De keuken is in 2003 vernieuwd en uitgebouwd met een serre. De ruimte komt uit op een van de terrassen. De originele 20e eeuwse betimmering is nog aan- wezig.

Eerste Verdieping

De kamers op de eerste verdie- ping hebben nog de oorspron- kelijke bewerkte plafonds. In veel ruimtes (waaronder de gang) liggen nog de originele parket- vloeren. De tweede verdieping is geheel gemoderniseerd in 2009.

Belvédère

De uitkijktoren of belvédère biedt een fenomenaal uitzicht op het karakteristieke bos- en duin- landschap. In oostelijke richting is de stad Haarlem te zien. De toren heeft een flauw hellend tentdak met overstek op con- soles, geïnspireerd op de Ita- liaanse villabouw. Het dak wordt bekroond door een haaks hierop geplaatste lantaarn.

Het Koetshuis

Net als het woonhuis zijn ook de voormalige stal en het koets- huis gebouwd in overgangsstijl. Hierbij zijn ook elementen van de chaletstijl verwerkt. De afzonder- lijke onderdelen van het gebouw (koetshuis, stal en hooizolder) zijn nog goed te herkennen. Toen het koetshuis in gebruik werd genomen als garage is de dubbele deur vergroot.

Het Zwembad

Midden jaren ‘90 is aan het Koetshuis een verwarmd zwem- bad gebouwd met een in drie delen te openen halfronde overkapping. Het zwembad is voorzien van een tegenstroom- generator.

De Objectgegevens

Oppervlakte woning: ca. 475 m2 Oppervlakte perceel: ca. 3.179 m2

Aantal kamers:
11 (6 slaapkamers)
Keuken is uitgebouwd en vernieuwd in 2004
Tweede verdieping is geheel gemoderniseerd in 2004 Olietank gereinigd.
KIWA certificaat.
Fundering op staal. Aanvaarding in overleg.

Texst: Sophie van Ginneken

Fotografie: Marie-José van den Ende

 

 

If you would like to receive more information about this property or schedule a viewing, please contact:

Anne Paul Brinkman
Brinkman Fine Real Estate
Singel 60
1015 AB Amsterdam
The Netherlands

+31 (0) 20 244 19 62

info@brinkmanfinerealestate.com